English
Arabic
87876.png){kind=icon}
Uyluk Kemiği (Femur) Kırığı: Belirtileri, Ameliyatı ve İyileşme Süreci
Vücudumuzun en uzun, en kalın ve en güçlü kemiği olan uyluk kemiğini (Femur) kırmak hiç de kolay değildir. Gençlerde genellikle trafik kazaları, motosiklet kazaları veya yüksekten düşme gibi çok şiddetli travmalar sonucunda görülürken; ileri yaştaki bireylerde kemik erimesi (osteoporoz) nedeniyle basit bir düşmeyle bile ortaya çıkabilir. Böylesi büyük bir kemiğin kırılması, hem hasta hem de aile için oldukça korkutucudur. Ancak İstanbul DMN Orthospine Clinic uzmanları olarak, uyguladığımız modern cerrahi tekniklerle (kapalı çivileme yöntemleri) hastalarımızı en kısa sürede, çoğu zaman ertesi gün ayağa kaldırıyoruz.
Femur Kırığı Nasıl Anlaşılır?
Femur kırıldığında, uyluk çevresindeki devasa kas kütlesi (quadriceps ve hamstring kasları) bir lastik gibi kasılarak kırık kemik uçlarını üst üste bindirir ve bacağı kısaltır. Belirtiler çok şiddetli ve dramatiktir:
- Bacakta Kısalma ve Dönme: Kırık bacak diğerine göre bariz şekilde daha kısadır ve ayak dışa doğru (yana dönük) yatar.
- Dayanılmaz Ağrı: Bacağı hareket ettirmeye çalışmak bile olağanüstü bir ağrıya sebep olur, hasta ayağa kalkamaz.
- Uyluk bölgesinde hızlıca gelişen devasa şişlik ve şekil bozukluğu.
Femur çok kanlanan bir kemiktir ve etrafında büyük damarlar bulunur. Kapalı bir femur kırığında bile uyluk kasları arasına 1 ila 1.5 litre kan sızabilir, bu da hastada şoka neden olabilir. Ayrıca kemik iliğinden kopan yağ damlacıklarının akciğer damarlarını tıkaması (Yağ Embolisi) riski vardır. Bu nedenle femur kırıkları saniyelerle yarışılan acil tıbbi durumlardır ve hasta hareket ettirilmeden ambulansla en yakın donanımlı merkeze ulaştırılmalıdır.
Femur Kırığı Ameliyatsız İyileşir mi?
Yetişkinlerde femur kırıklarının tedavisi neredeyse her zaman cerrahidir. Uyluk kasları o kadar güçlüdür ki, kemik uçlarını alçı ile yerinde tutmak imkansızdır. Ayrıca hastayı haftalarca alçı içinde yatağa bağlamak; pıhtı atması (DVT), yatak yaraları ve akciğer enfeksiyonu gibi ölümcül riskler taşır. Bu yüzden amaç, cerrahi ile kemiği sabitleyip hastayı hemen ertesi gün hareket ettirmektir.
Femur Kırığı Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Kırığın bölgesine (kalça yakını, kemik gövdesi veya diz yakını) göre ameliyat yöntemi değişir. Op. Dr. Sedat Duman ve Op. Dr. Muhammed Duman tarafından sıklıkla uygulanan yöntemler şunlardır:
1. İntramedüller Çivileme (Altın Standart)
Uyluk kemiğinin orta (gövde) kırıklarında tüm dünyada en başarılı kabul edilen "kapalı" yöntemdir. Uyluğu boydan boya yarmak yerine, kalça veya diz bölgesinden açılan çok küçük bir kesiden kemiğin ortasındaki boşluğa (kanal) uzun bir titanyum çivi yerleştirilir. Çivi, alt ve üst uçlarından vidalarla kilitlenerek kemiği içeriden sımsıkı tutar. Kaslar kesilmediği için iyileşme inanılmaz hızlıdır.
2. Plak ve Vida Uygulaması (Platin)
Kırık eğer diz veya kalça eklemine çok yakınsa, çivi yerleştirmek mümkün olmayabilir. Bu durumlarda kemiğin dış yüzeyine titanyum plaklar ve vidalar yerleştirilerek kırık anatomik olarak sabitlenir.
Ameliyat Sonrası Ne Zaman Üstüne Basılır?
Hastaların ve ailelerin en çok rahatladığı konu ameliyat sonrasındaki erken hareket kabiliyetidir:
- Çivi Ameliyatı (İntramedüller Çivileme) Sonrası: Titanyum çivi vücudun tüm yükünü taşıyabilecek kadar güçlüdür. Bu nedenle hastalar genellikle ameliyattan hemen sonraki gün, yürüteç (walker) veya koltuk değneği desteğiyle ayağa kaldırılır ve ağrının izin verdiği ölçüde bacağın üzerine tam yük vermelerine izin verilir. Bu erken hareket, ölümcül pıhtı riskini ortadan kaldırır.
- Plak ve Vida (Platin) Ameliyatı Sonrası: Plaklar kırığı hizada tutar ancak tam vücut ağırlığını taşıyamaz. Bu nedenle hastanın kemik kaynayana kadar (genellikle 6-8 hafta) bacağının üzerine basmaması, sadece parmak ucu temasıyla yürümesi istenir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Femur (uyluk) kemiği kırığı ameliyatsız iyileşir mi?
Yetişkinlerde femur kırıklarının tedavisi neredeyse her zaman cerrahidir. Uyluk bölgesindeki kaslar çok güçlü olduğu için kırık uçlarını sürekli çeker ve kemiğin alçıyla doğru pozisyonda tutulması imkansızdır. Sadece ameliyat olması hayati risk taşıyan hastalarda ameliyatsız yöntemler denenebilir.
Femur kırığı ameliyatı sonrası ne zaman üstüne basılır?
Kapalı çivi (intramedüller çivileme) yöntemiyle ameliyat edilen hastalarda, çivi yükü üzerine aldığı için genellikle ameliyattan hemen sonraki gün tolere edilebildiği kadar yük verilerek yürütülmeye başlanır. Plak-vida yönteminde ise üzerine basmak için 6-8 hafta beklenebilir.
Uyluk kemiği kırığı ne kadar sürede kaynar?
Femur çok kalın bir kemik olduğu için tamamen kaynaması 3 ila 6 ay sürer. Ancak hasta kapalı çivi ameliyatı sayesinde bu süreçte yürüyebilir ve günlük işlerini yapabilir. Tam iyileşme ve sportif faaliyetlere dönüş ise bir yılı bulabilir.
Femur kırıklarında takılan platin (çivi) ömür boyu kalır mı?
Titanyum implantlar vücutla tam uyumludur ve ömür boyu kalabilir. Sadece genç ve aktif hastalarda kalça veya diz çevresinde rahatsızlık yaratıyorsa, kemik tamamen kaynadıktan (yaklaşık 1.5 - 2 yıl) sonra ufak bir operasyonla çıkarılabilir.
Uyluk kemiği kırıkları hayati önem taşıyan büyük ortopedik travmalardır. Kırığın modern yöntemlerle kalıcı olarak onarılması ve en kısa sürede ayağa kalkmak için İstanbul DMN Orthospine Clinic uzmanlarına güvenebilirsiniz.
